Kloof tussen mensen met en zonder handicap blijft groot in Vlaanderen

Personen met een handicap blijven significant benadeeld op verschillende maatschappelijke domeinen, zo blijkt uit een rapport van Statistiek Vlaanderen. De studie, gepubliceerd op donderdag, toont aan dat hun maatschappelijke positie en participatie nog steeds achterblijven ten opzichte van personen zonder handicap.

De kloof is groot, met name op het gebied van onderwijs en werkgelegenheid. In 2023 was 31 procent van de volwassenen met een handicap laaggeschoold, tegenover 14 procent van de volwassenen zonder handicap. Slechts 47 procent van de personen met een handicap tussen 20 en 64 jaar had een betaalde job, terwijl dat cijfer bij personen zonder handicap 82 procent bedroeg. Bovendien ervaren werknemers met een handicap meer stress, minder motivatie, minder leermogelijkheden en een slechtere balans tussen werk en privé.

Deze ongelijkheden hebben ernstige financiële gevolgen. Het gemiddelde beroepsinkomen van werkenden met een handicap ligt 15 procent lager dan dat van hun collega’s zonder handicap. Het risico op armoede is bijna dubbel zo hoog: 13 procent tegenover 7 procent.

Ook op het vlak van huisvesting ondervinden personen met een handicap problemen. Ze zijn minder vaak eigenaar van hun woning en kampen vaker met betaalbaarheids- en kwaliteitsproblemen.

De gezondheidssituatie van personen met een handicap is eveneens zorgwekkend. In 2023 beoordeelde slechts 28 procent hun gezondheid als (zeer) goed, vergeleken met 93 procent bij personen zonder handicap. Ze stellen vaker noodzakelijke medische zorg uit om financiële redenen, voelen zich vaker eenzaam en ervaren minder levensvreugde.

Op sociaal vlak is er ook werk aan de winkel. Personen met een handicap nemen minder vaak deel aan verenigingsleven, culturele activiteiten en sport. Hoewel de frequentie van sociale contacten vergelijkbaar is, wordt de kwaliteit van deze contacten als minder bevredigend ervaren.

Toch zijn er enkele positieve ontwikkelingen. De arbeidsmarktparticipatie van personen met een handicap is sinds 2010 licht gestegen en tussen 2014 en 2018 is de houding van Vlamingen tegenover deze groep verbeterd. Desondanks blijft hun zichtbaarheid in de samenleving beperkt. In 2022 vertegenwoordigde deze groep slechts 1,7 procent van de personen in prime time televisieprogramma's op de VRT.

Het rapport wijst ook op hiaten in de beschikbare data. Belangrijke groepen, zoals personen met ernstige beperkingen in collectieve instellingen en mensen met een verstandelijke handicap, worden onvoldoende meegenomen in onderzoeken. Ook ontbreken gedetailleerde gegevens over discriminatie. De onderzoekers roepen op tot extra inspanningen om deze blinde vlekken te vullen en de maatschappelijke positie van personen met een handicap structureel te verbeteren.